Pop Art

Słynny obraz 6 metrowej długości Jacksona Pollacka, namalowany w 1943 roku, na zamówienie Peggy Guggenheim, był jednym z pierwszych dzieł, gdzie zamanifestowano cechy świadomej swojej amerykańskiej odrębności w sztuce. Już wtedy odważne malarstwo amerykańskie znalazło powszechne uznanie w oczach wszystkich środowisk artystycznych. Wszystkie zainteresowania zwróciły się na Nowy Jork, kiedy to Stany Zjednoczone zaczęły identyfikować swoją odrębności w olbrzymich formatach, dając świadectwo witaloności i spontaniczności.  Na arene sztuki weszli przedstawiciele abstrakcyjnego ekspresjonizmu.

W 1953 roku Ribert Rauschenberg w sposób symboliczny wytarł gumką rysunek Willema de Kaoninga, ogłaszając akt zniszczenia jego dzieła. Ale również ważnym momentu zwrotnym dla tego ruchu artystycznego, upatrywać należy w przedwczesnej śmierci Pollacka w 1956.

Nazwa Pop-art, uważana do dziś za najbardziej typowy i rdzenny ruch artystyczny, narodził się nie w Stanach Zjednoczonych lecz w Angli. Termin Pop-art został po raz pierwszy użyty przez angielskiego krytyka sztuki Lawrence'a Allowaya w „Przeglądzie Architektonicznym” („Architectural Digest”) z 1952 roku do opisania tych obrazów, które ilustrowały powojenny konsumpcjonizm i czerpały z dóbr materializmu. Hasło to skrótowo i trafnie określało świeżą narodzone zjawisko artystyczne. Szybko przyjeło się w USA.

Wystawy młodych artystów spod znaku Pop-art, organizowane w Sidney Janis Gallery i w Museum of Modern Art. w Nowym Yorku. Przyczyniły się do usankcjonowania i spopularyzowania nowego kierunku w plastyce. Pop urosło do popular-art, czyli sztuka dla ludu i dla ludu. Z ludu ponieważ obrazy czerpały z treść ubogich przedmieść wielkich metropolii. Dla ludu, bo nie tylko blisko pod każdym względem jego egzystencji, ale i zrozumieniem, powszechnie łatwo czytelnym.

 

 

Karierę Pop-artu, zatwierdzono oficjalnie już w pełnym jego rozkwicie. W 1964 roku przyznano Robertowi Rauschenbergowi Grand Prix Miedzynarodowego Bienala Sztuki w Wenecji. On to obok Jaspera Johnsa już w latach 1950-1960 zmieżał konsekwętnie  do utożsamienia sztuki z obszarami codzienności. W swoich "combine painting" wbudowywał bezpośrednio w malarstwo ekspresyjną strukturę farby, fotografię, wycinki z gazet albo trójwymiarowe przedmioty, śmietnikowe odrzuty, bez starania o scalenie ich w jednolitą konstrukcję artystyczną. W ten sposób  w samym już obrębie dzieła Rauschenberga łączyło konfrontacja sztuki z rzeczywistością.  Podobnie u Jaspera Jahnsa w jego cyklach Flag, gdzie odtwarzanie amerykańskiego sztandaru w równym stopniu był obrazem flagi co nią samą, w sensie symbolu, a określonym i powszechnie zrozumiałym znaczeniu.

Pop-art nie tylko nie miał nigdy założenia estetycznego, ale nie miał też (podobnie do dadaizmu czy surrealizmu) łączący jego przedstawicieli, wspólnego lub choćby zbliżonego języka artystycznego. Tak jak zawarość przekazu, jak forma wypowiedzi czołowych jego przedstawicieli. Również dzieła każdego  z artystów, pochodzące z różnych etapów twórczości, bywają zróżnicowane.

Do najwybitniejszych w kierunku Pop-artu należą Robert Rauschenberg, Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Claes Oldenburg, Tom Wesselmann, Georg Segal, oraz, Jasper Jahns, Robert Indiana, Jim Dine i James Rosenquist.

 

Autor: Norbert Gajda
Źródło: Kowalska B "Od impresjonizmu do konceptualizmu . Odkrycia sztuki"

Foto: rauschenbergfoundation.org, pinterest.com, jackson-pollock.org, sothebys.com, whitney.org