Wóz z sianem 1890

Józef Pankiewicz wyjechał w 1889 roku do Paryża jako malarz realistyczny, lecz otwarty na eksperymenty i nowości, tam zachwycił się impresjonizmem. Przede wszystkim jego idolem stał się Claude Monet. Charakterystyczne myślenie dla kierunku impresjonizmu zaczęło przenikać obrazy Pankiewicza. Po powrocie do polski malarz zaczął tworzyć dzieła całkowicie tego kierunku.

"Wóz z sianem" jest efektem pobytu artysty w Kazimierzu Dolnym. Tu Pankiewicz malował krajobrazy pełne niemal przezroczystego powietrza, stosując drobne, nieregularne, fakturowe plamki farb, o jasnej, pastelowej tonacji. Obraz, podobnie jak na płótnach francuskich impresjonistów, paletą barwna jest rozjaśniona, żółto-niebieskie płótno, wibruje światłem. Artysta zrezygnował z koloru lokalnego, barwy zależne od słońca i od swojego sąsiedztwa.

To pierwsze polski obraz impresjonistyczny. Gdy Pankiewicz wystawił ten obraz wraz z "Latem" i "Targiem na kwiaty" w krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych i w warszawskim Salonie Krywulta, dokąd jeszcze nie dotarły powiewy francuskiej rewolucji w sztuce, radzono mu by udał się po poradę do okulisty. Jeden z krytyków napisał: "Widziałem grubo kładzione plamy żółte, ultramarynowe (…) gipsowozielone, pomieszane w bezładny chaos, chwilowo doznaje się złudzenia, że to leży obok siebie kupa pomalowanego wapna (…). Pytaliśmy całkiem poważnie, azali do okulisty posłać mamy samych siebie, czy tez twórców niezapomnianych fantazji impresjonistycznych".

 

Autor: Norbert Gajda
Foto; artdone.wordpress.com
Źródło: Kolekcja Sztuki Polskiej